Skandynawia - Północ Magiczna

Strona główna | Dania | Kultura Danii

Kultura Danii

Dania Literatura

Najstarszymi zabytkami piśmiennictwa duńskiego są napisy runiczne (IX–XII w.), a tekstami zapisanymi — zbiory praw i kronik z XIII w. oprócz łac. kronik powstawały w średniowieczu ballady i pieśni lud. (Folkeviser), pierwsza drukowana książka duńska pochodzi z 1495. Okres reformacji przyniósł rozwój literatury religijnej. Pod wpływem renesansu ukształtowała się także literatura świecka. Za twórcę literatury duńskiej uchodzi komediopisarz L. Holberg, zw. Molierem Północy, tworzący pod wpływami oświecenia farncuskiego i angielskiego rozkwit literatury duńskiej przypada na okres romantyzmu, kiedy nastąpił zwrot do mitologii skand. i rozwój poczucia nar.; najwybitniejszym przedstawicielem romantyzmu duńskiego był poeta i dramaturg A. Oehlenschläger. W poł. XIX w. w literaturze duńskiej zaczęły się pojawiać tendencje realist. W latach 30. debiutował H.Ch. Andersen, który swymi baśniami wprowadził piśmiennictwo duńskie do literatury światowej. 

Dania Sztuka

Kształtowała się pod jednoczesnym wpływem kultury skandynawskiej i prądów zachodnioeuropejskich, przenikających do Danii gł. z Niemiec i Niderlandów, a okresowo z Francji i Anglii. Artyści obcego pochodzenia odgrywali do końca XVIII w. dominującą rolę w jej rozwoju. Duńską odmianę gotyku reprezentują katedry, m.in. w Roskilde, i warowne kościoły na Bornholmie. Rzeźba średniowieczna nie odegrała większej roli. Rzeźba i malarstwo XVII i XVIII w. rozwijały się głównie w środowisku dworskim, skupiającym artystów pochodzenia obcego. Rodzimy charakter miały natomiast wyroby rzemiosła artystycznego. (gł. rzeźbione meble i srebra). Architekturę tego okresu reprezentuje twórczość m.in. N. Eigtveda (pałac Amalienborg w Kopenhadze). Założenie Królewskiej Akademi Sztuk Pięknych  i działalność architekta N.H. Jardina zapoczątkowały okres klasycyzmu, reprezentowany gł. przez duńskich architektów C. Harsdorffa i C.F. Hansena oraz rzeźbiarza B. Thorvaldsena.

Dania Muzyka

Ludowa muzyka duńska zachowała mało cech pierwotnych, będąc od XII w. pod silnym oddziaływaniem muzyki francusiej i angielskiej oraz rozwijającego się folkloru miejskiego. Dawne pieśni, np. runiczne, i ballady oparte na skalach modalnych, a także pieśni liryczne i biesiadne są znane z zapisów  w średniowieczu, oprócz muzyki kościelnej i  ludowej, rozwijała się twórczość świecka. Ośrodkiem muzyki barokowej stał się dwór Chrystiana IV, gdzie działało wielu muzyków europejskich.  XVIII i XIX w. były okresem rozkwitu singspielu i opery w języku duńskim (F. Kuhlau)  Współcześni twórcy: K. Riisager, E. Hamerik, J. i N.V. Bentzon, H. Koppel, O. Mortensen, P. Nørgård, S.E. Tarp, muzykolog — K. Jeppesen.

Dania Film

Pierwsze projekcje film. z zastosowaniem aparatury braci A. i L. Lumière oraz przy użyciu bioskopu M. Skladanowskiego organizowano w Kopenhadze już 1896; za pioniera kina duńskiego uważa się fotografa P. Elfelta, który na przeł. 1896 i 1897 zrealizował pierwszy duński film dokumentalny, a 1903 — także fabularny; od 1906 działała w Danii wytwórnia film. Nordisk Films Kompagni , która w krótkim czasie zdobyła międzynarodowy rozgłos, m.in. dzięki realizacji filmów V. Larsena, U. Gada, A. Bloma, A.W. Sandberga oraz udziałowi w nich A. Nielsen. Nad dalszym rozwojem kinematografii duńskiej zaciążyła emigracja głównie reżyserów kina niemego, m.in. Gada do Niemiec, wyjazd B. Christensena — wybitnego nowatora w dziedzinie techniki zdjęciowej — do Szwecji oraz C.Th. Dreyera — najwybitniejszego twórcy lat 20. — do Francji. W latach 20 pozycję filmu duńskiego podtrzymywały komedie L. Lauritzena, z udziałem komików H. Madsena i C. Schenstrøma (w Polsce znanych jako Pat i Pataszon); pod koniec lat 20. produkcja filmów gwałtownie spadła; okres stagnacji objął także lata 30., mimo szybkiego przejścia na system dźwiękowy. Dopiero zrealizowane przez P. Henningsena film. studium sytuacji społ. kraju stało się zapowiedzią przyszłej duńskiej szkoły dokumentalnej, która wyłoniła się w latach okupacji niem. (m.in. K. i J. Roosowie, Th. Christensen, A. i B. Henning-Jensenowie, O. Palsbo); do czynnej pracy artyst. powrócił C.Th. Dreyer; z inspiracji dokumentalnej wyrosły realist. filmy społ. lat 50. (m.in. Henning-Jensenów). 
Autor: skandynawia.com.pl/ interent